Projekt realizowany przez Instytut Sztuki Mediów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie zaprasza do refleksji nad gwałtowną i nieodwracalną utratą oraz głęboką transformacją krajobrazu przestrzennego i społeczno-kulturowego Europy Środkowo-Wschodniej, która dokonała się w wyniku zagłady żydowskich przestrzeni podczas II wojny światowej.

Jej skutki odczuwalne są do dziś — zarówno w otaczającej nas przestrzeni, jak i w naszym doświadczeniu pamięci. Funkcjonujemy w miejscach, w których pozostały jedynie ślady po niegdyś żywych, wielokulturowych ekosystemach. Ten projekt stawia pytania o to, jak mówić o utracie, jak ją rozumieć i jak na nowo budować relację z „nieodnawialnymi” zasobami kulturowymi, społecznymi i ludzkimi.

Naszym celem jest nie tylko poszukiwanie nowych form upamiętniania, lecz także odkrywanie i przywracanie wiedzy o tym, czym była utracona żydowska przestrzeń — po to, by uruchamiać refleksję nad traumą, stratą i odpowiedzialnością pamięci. Efektem tych działań jest artystyczna propozycja mierzenia się z brakiem i tworzenia nowych sposobów obecności tego, co utracone.

„Przestrzeń utracona. Sztuka i Edukacja” stanowi artystyczno-edukacyjny komponent projektu CEMORY (Central European Memory of the Holocaust in a Multicultural and Multidimensional Perspective), koncentrującego się na pamięci o Zagładzie w Europie Środkowej w perspektywie wielokulturowej i wielowymiarowej.

W ramach projektu zrealizowaliśmy prace badawcze we współpracy z ekspertami zajmującymi się żydowską przestrzenią urbanistyczną, architektoniczną i kulturową. Stały się one fundamentem dla wystawy „Przestrzeń utracona. Wystawa w ruchu”, która z kolei otwiera przestrzeń dla działań edukacyjnych realizowanych przez doświadczonych partnerów.

Zapraszamy do śledzenia naszych działań i dołączenia do wspólnego procesu odkrywania, rozumienia i upamiętniania utraconej przestrzeni.